Lisans programı önerisiEtkinlik ve Organizasyon Yönetimi

Etkinlik ekonomisi

Etkinlik ekonomisini doğru okumak

Küresel iş etkinlikleri göstergeleri, Türkiye fuar verilerinin 2024–2025 karşılaştırması ve ölçüm farklarının programa yansıması.

Her gösterge farklı bir sorunun cevabıdır

ÖneriBu çalışmanın önerisidir; yürürlükteki bir program koşulu değildir.

Etkinlik sayısı, ziyaretçi sayısı, harcama, katma değer ve istihdam farklı soruların cevaplarıdır. Bir fuara gelen kişi, bir organizasyon şirketinin çalışanı veya belediyenin bütçesine giren gelir anlamına gelmez.

Bu sayfada her göstergeyi ait olduğu yıl ve kapsamla birlikte sunuyoruz. Doğrudan harcama ile toplam etkiyi üst üste eklemiyoruz; birimi ve coğrafyası farklı rakamları tek bir büyüklük sıralamasında karşılaştırmıyoruz.

Küresel iş etkinlikleri

DoğrulanmışAdı geçen kurumun kendi yayınından doğrulanmıştır.

Events Industry Council ile Oxford Economics’in 2026 çalışmasının kamuya açık açıklamasına göre 2025’te iş etkinlikleri 1,65 milyar katılım ve yaklaşık 1,3 trilyon ABD doları doğrudan harcama üretti. Doğrudan, dolaylı ve uyarılmış etkiler birlikte 3,1 trilyon dolar iş hacmi, 1,8 trilyon dolar GSYH katkısı ve 24,2 milyon desteklenen işe karşılık geliyor.

Bu sayılar birbirine eklenmez: harcama ile katma değer farklı ölçümlerdir ve toplam etki zaten doğrudan etkiyi içerir. Desteklenen işlerin tamamı etkinlik yönetimi lisans mezunu işi değildir.

Kapsam yalnızca iş etkinlikleridir; bütün düğünlerin, konserlerin, festivallerin ve spor etkinliklerinin toplamı değildir. İnceleme kamuya açık özetle sınırlıdır; ücretli tam raporun ülke tabloları okunmadı.

Kaynaklar

1,65 milyar katılım

Katılım

2025

Dünya; iş etkinlikleri; bütün etkinlik türleri değil

Kaynak: Events Industry Council / Oxford Economics

1,3 trilyon $

Doğrudan harcama

2025

Dünya; iş etkinlikleri; bütün etkinlik türleri değil

Kaynak: Events Industry Council / Oxford Economics

3,1 trilyon $

Toplam iş hacmi

2025

Dünya; iş etkinlikleri; bütün etkinlik türleri değil

Kaynak: Events Industry Council / Oxford Economics

1,8 trilyon $

Toplam GSYH katkısı

2025

Dünya; iş etkinlikleri; bütün etkinlik türleri değil

Kaynak: Events Industry Council / Oxford Economics

24,2 milyon iş

Desteklenen işler

2025

Dünya; iş etkinlikleri; bütün etkinlik türleri değil

Kaynak: Events Industry Council / Oxford Economics

Bu göstergeler toplanmaz. Toplam etki zaten doğrudan etkiyi içerir; harcama ile katma değer farklı ölçümlerdir. Kapsam yalnızca iş etkinlikleridir.

Mesleğin somut bir ülke örneği

DoğrulanmışAdı geçen kurumun kendi yayınından doğrulanmıştır.

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu, toplantı, kongre ve etkinlik planlayıcıları için 2025’te 172.100 iş bildiriyor. 2025–2035 için öngörülen büyüme yüzde 6; yıllık ortalama 16.800 açılışın içinde meslekten ayrılanların yerine yapılan alımlar da bulunuyor.

Bu bir ABD meslek istatistiğidir. Türkiye’ye aktarılabilecek bir istihdam garantisi, iş bulma oranı veya yalnızca bu bölüm mezunlarına ayrılmış iş sayısı değildir.

Kaynaklar

172.100 iş

Meslekteki işler

2025

ABD; toplantı, kongre ve etkinlik planlayıcıları

Kaynak: U.S. Bureau of Labor Statistics

%6

İstihdam büyüme projeksiyonu

2025–2035

ABD; on yıllık büyüme, yıllık değil

Kaynak: U.S. Bureau of Labor Statistics

16.800 iş/yıl

Yıllık ortalama iş açılışı

2025–2035 projeksiyonu

ABD; yerine alımlar dahil

Kaynak: U.S. Bureau of Labor Statistics

ABD meslek istatistiğidir. EOY mezunlarının iş bulma oranı, Türkiye talebi veya istihdam garantisi olarak okunamaz.

Türkiye fuarları: 2024 ve 2025

DoğrulanmışAdı geçen kurumun kendi yayınından doğrulanmıştır.

TOBB’un resmî fuar istatistikleri tablolarındaki yıllık toplamlar okundu. Aynı toplamı tekrar eden satırlar ile sektör ve il toplamları yeniden eklenmedi.

Ziyaretçi kaydı, yıl boyunca tekilleştirilmiş insan sayısı olarak yorumlanmamalıdır. Yabancı ziyaretçiler toplamın içindedir. Stand alanı etkinliklerden toplanan tahsistir; fiziksel tesis stokunun büyüklüğü değildir.

Kaynaklar

2024’ten 2025’e yüzde değişim. Her çubuk kendi göstergesinin değişimidir; farklı birimler tek bir büyüklük sıralamasında karşılaştırılmaz.
Düzenlenen fuar+%1,10Toplam ziyaretçi kaydı−%6,58Yabancı ziyaretçi kaydı−%4,27Tahsis edilen net stand alanı−%7,71

TOBB fuar istatistikleri tablolarının yıllık toplam satırları okundu. Aynı toplamı tekrar eden satırlar ile sektör ve il toplamları yeniden eklenmedi.

Gösterge20242025Değişim
Düzenlenen fuar456 fuar461 fuar+%1,10
Toplam ziyaretçi kaydı21.509.304 kayıt20.093.019 kayıt−%6,58
Yabancı ziyaretçi kaydı902.096 kayıt863.581 kayıt−%4,27
Tahsis edilen net stand alanı3.734.958 m²3.447.160 m²−%7,71

Değişim formülü: (2025 ÷ 2024 − 1) × 100, iki basamağa yuvarlanır. Değerler kaynak tablodan alınan girdilerden hesaplanır; kaynak yazarının yorumu değildir.

2025’te il bazında fuar sayısı

  • İstanbul 190
  • İzmir 37
  • Antalya 33
  • Ankara 32

Bunlar şirket sayısı veya açık iş sayısı değildir; o ilde kayıtlı fuar adedidir.

Daha çok etkinlik, her zaman daha iyi sonuç anlamına gelmez

ÖneriBu çalışmanın önerisidir; yürürlükteki bir program koşulu değildir.

Fuar sayısı artarken ziyaretçi kaydının ve stand alanının azalması, yalnızca organizasyon adedine dayalı bir başarı anlatısının yetersiz olduğunu gösteriyor. Bu veriler düşüşün nedenini tek başına açıklamaz.

Bu ayrım; hedef kitle araştırması, katılımcı kazanımı, bütçe disiplini ve sonuç değerlendirmesini eğitimin merkezine almamızın gerekçelerinden biri.

Bir mezunun başarısını “kaç etkinlik düzenledi?” sorusuyla sınırlamıyoruz. “Doğru ihtiyacı karşıladı mı, kaynakları nasıl kullandı, kimler erişebildi ve sonuçlardan ne öğrendi?” sorularını da soruyoruz.

Türkiye’nin toplam etkinlik pazarı ne kadar?

ÖneriBu çalışmanın önerisidir; yürürlükteki bir program koşulu değildir.

Bu araştırmada bütün etkinlik türlerini aynı tanımla kapsayan, mükerrer harcamaları temizlenmiş tek bir ulusal büyüklük doğrulanamadı. Bu nedenle düğün, fuar, kongre, spor, festival ve kamu etkinliği için kaynaksız tahminleri toplayıp kesin bir sektör cirosu sunmuyoruz.

Toplam turizm gelirini de etkinlik sektörü cirosu olarak kullanmıyoruz. Ülke içi vatandaş harcamaları, ziyaretçi harcamaları, organizatör gelirleri ve tedarikçi gelirleri aynı hesap evreni değildir.

Kurucu üniversite için önerdiğimiz araştırma gündemi; organizatör gelirlerini, etkinlik kaynaklı ziyaretçi harcamalarını ve tam zaman eşdeğeri istihdamı ayrı ölçmek. Böylece program, sektörün kendisini daha iyi tanımasına da katkı sunabilir.

Savunulabilir bir ulusal araştırmanın üretmesi gereken üç ayrı çıktı.

ÇıktıÖlçülecek evrenToplama yöntemi
Organizatör faaliyet geliriEtkinliği tasarlayan ve yöneten işletmelerNet hizmet bedeli ile müşteriden aktarılan harcamaları ayrı toplama
Etkinlik kaynaklı doğrudan harcamaOrganizatör ve katılımcıların etkinliğe atfedilebilir harcamalarıOrganizatör ve ziyaretçi araştırmalarını kalem bazında birleştirme; mükerrer kayıt temizliği
İstihdamİlgili mesleklerde çalışanlarTam zaman eşdeğeri, geçici iş günü ve kişi sayısını ayrı raporlama

On İkinci Kalkınma Planı’nın turizm hedefleri

DoğrulanmışAdı geçen kurumun kendi yayınından doğrulanmıştır.

On İkinci Kalkınma Planı’nın (2024–2028) tablolarında 2028 için 100 milyar dolar turizm geliri ve 82,3 milyon ziyaretçi hedefi yer alıyor. Plan ayrıca çalışan becerileri, müfredat ve uygulamalı eğitim, destinasyon yönetimi insan kaynağı ve veri altyapısı başlıklarını ele alıyor.

Bunlar 2023’te yazılmış plan hedefleridir; gerçekleşme veya güncellenmiş tahmin değildir.

Kaynaklar

100 milyar $

Planda turizm geliri hedefi

2028 hedefi; 2023 planı

Türkiye; gerçekleşme değil

Resmî plan hedefi — gerçekleşme değildir

Kaynak: T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı; resmî kopya Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı

82,3 milyon ziyaretçi

Planda ziyaretçi hedefi

2028 hedefi; 2023 planı

Türkiye; gerçekleşme değil

Resmî plan hedefi — gerçekleşme değildir

Kaynak: T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı; resmî kopya Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı